شعور در تمام اجزاى هستى است . 3 . سريان رحمت الهى حضرت امام رحمه الله ، معتقد است كه دو اسم « رحمان » و « رحيم » ، از امّهات اسماى الهى و از اسماى محيطه واسعه است « 1 » و از اين جهت است كه در مفتاح كتاب الهى ، اين دو اسم بزرگ ، تابع اسم اعظمْ قرارداده شده است . اشاره به آن كه مفتاح وجود ، حقيقت رحمت رحمانيه و رحيميه است . « 2 » امام رحمه الله ، نظام عالم وجود را مطلقاً بر پايه رحمانيت و رحيميت مىداند و بر اين باور است كه : اگر اين رحمت و عطوفت در حيوان و انسان نبود ، رشته حيات فردى و اجتماعى گسيخته مىشد و با اين رحمت و عطوفت ، حيوان ، حفظ و حضانت اولاد خود و انسان ، حراست از عائله خود و سلطان عادل ، حفظِ مملكت خود مىكند . « 3 » از نظر حضرت امام رحمه الله ، زحمات طاقت فرسايى كه معلّمان روحانى و انبياى عظام و اولياى كرام و علماى باللَّه براى سعادت نوع بشر بر خود هموار كرده‌اند ، در سايه همين رحمت واسعه ، قابل توجيه است . « 4 » ايشان با استفاده از قاعده سريان و عموميت رحمت الهى ، به دو پرسش در حوزه معارف دينى پاسخ داده است . پرسش نخست ، اين است : چرا در اديان آسمانى ، بويژه دين اسلام ، احكام سخت و دشوارى كه بدواً چهره‌اى خشونت آميز از دين ترسيم مىكنند ، تشريع شده است ؟ از نمونه‌هاى اين احكام ، قانون قصاص و حدود و تعزيرات است . پرسش دوم ، ناظر به عذاب‌هاى وعده داده شده براى گمراهان در قيامت است . در اذهان برخى چنين خلجان مىكند كه : آيا عذاب كردن انسان‌هاى ناتوان و ضعيف ، با انواع آلامى كه در جهنّم پيش بينى شده است ، توجيهى دارد ؟

--> ( 1 ) . شرح حديث جنود عقل و جهل ، ص 233 . ( 2 ) . همان جا . ( 3 ) . همان ، ص 232 . ( 4 ) . همان جا .